Legendarni britanski glumac Kristofer Li prije umjetničke karijere bio je aktivan u vojnoj službi, a prema pričanju glumca Branka Đurića Đure, Li je tokom 1944. godine bio u Drvaru tokom nacističkog napada na partizansko rukovodstvo i Josipa Broza Tita.
Li, čiju je karijeru obilježila uloga Sarumana u filmu Gospodar prstenova, rođen je 1922. godine (preminu 2015.), a već 1939. godine uključio se u ratni sukob.
“Rekao nam je na snimanju da je bio u Bosni za vrijeme rata. Bio je 1944. godine kao poručnik engleske vojske. Za vrijeme desanta na Drvar bio je sa Titom u pećini”, ispričao je Branko Đurić Đuro.
Njih dvojica su dijelili set filma Trijaža (2009) u kojem glavnu ulogu tumači Kolin Farel.
Prema dostupnim biografskim podacima nema jasnih dokaza da je ova priča istinita, međutim, aktivnosti Lija u britanskoj vojski sugerišu da bi u tom periodu mogao biti u Jugoslaviji.
Početak rata proveo je uglavnom u Africi gdje je bio aktivan kao obavještajac. Krajem jula 1943. godine li je dobio drugo unapređenje te godine, ovoga puta u poručnika avijacije.
Nakon savezničke invazije na Italiju, eskadrila je tokom zime 1943. bila stacionirana u Fođi i Termoliju, gdje je Li privremeno upućen u kopnenu vojsku u okviru programa razmjene oficira
U novembru 1944. Li je unaprijeđen u čin kapetana avijacije i napustio je eskadrilu u Jeziju kako bi preuzeo dužnost u štabu vazduhoplovstva. Učestvovao je u naprednom planiranju i koordinaciji u pripremi za mogući napad na navodnu njemačku Alpsku tvrđavu.
Desant na Drvar
Desant na Drvar, šifrovani naziv Operacija Konjićev skok — Reselšprung, naziv je za njemačku akciju u maju i junu 1944. čiji je cilj bio da se zarobi Josip Broz Tito i da se ukloni vođstvo partizanskog pokreta u Jugoslaviji.
Za napad na Titov štab komanda Druge oklopne armije pripremila je u strogoj tajnosti padobransko-jedriličarsku desantnu grupu, i 7 napadnih oklopno-motorizovanih borbenih grupa u garnizonima koji su okruživali Drvar. Napad je počeo u zoru 25. maja teškim bombardovanjem Drvara koje je trebalo da rastroji odbranu i neposredno poslije toga padobransko-jedriličarskim desantom na grad. Istovremeno su pripremljene borbene grupe krenule u bezobziran proboj prema Drvaru radi spajanja sa desantnim snagama.
Vrhovni štab NOV i POJ je u to vreme bio sakriven u pećini iznad Drvara. Predstavnici Saveznika Rendolf Čerčil i Evelin Vo su takođe bili prisutni. Njemački SS padobranci su krenuli prema Titovoj pećini, ali su ušli u žestok okršaj sa pripadnicima Oficirske škole i Pratećeg bataljona Vrhovnog štaba, koji je rezultovao velikim žrtvama sa obe strane.
Učešće saveznika
Savezničke vazdušne snage su nakon iskrcavanja saveznika na Apeninsko poluostrvo i kapitulacije Italije u septembru 1943. godine zaposjele veliku ravnicu oko grada Fođia, sjeverno od Barija u kojoj su uspostavili 27 aerodroma sa kojih će djelovati vazduhoplovne jedinice američkog, britanskog, kanadskog, australijskog, novozelandskog, grčkog i savezničkog italijanskog vazduhoplovstva.
Do maja 1944. godine pod komandom britanskog Kraljevskog ratnog vazduhoplovstva (RAF) biće 11 skvadrona teških bombardera, 7 skvadrona lakih i srednjih bombardera, 48 skvadrona lovaca i lovaca bombardera, 4 izviđačka skvadrona i dvije eskadrile za posebne zadatke, a pod komandom američkog armijskog ratnog vazduhoplovstva (USAAF) 78 skvadrona teških bombardera, 22 skvadrona srednjih bombardera, 30 skvadrona lovaca i lovaca-bombardera, 6 grupa transportnih aviona i 4 izviđačka skvadrona. Nemalo 5.000 aviona stacioniranih u Italiji dejstvovalo je nad frontovima u južnoj Francuskoj, sjevernoj Italiji i jugoistočnoj i centralnoj Evropi, te nad Mediteranom.
Prema ovim informacijama da se zaključiti da je Li učestvovao u odbrani Drvara. Ipak, nedvosmislenih podataka o ovome nema.
