Desetine hiljada putnika blokirano je zbog rata koji uključuje Iran i proširio se na zalivsku regiju, ali dio bogatijih putnika ipak uspijeva da ode, plaćajući ogromne iznose za luksuzne letove ka Evropi, preko aerodroma koji se smatraju sigurnim od iranskih napada.
Potražnja za čarter letovima naglo je skočila, a pojedini plaćaju i do 200.000 evra nakon što su veliki aerodromi u Dubaiu, Abu Dabiju i Dohai zatvoreni po izbijanju sukoba prošlog vikenda.
Putnici iz Dubaija, grada koji se obično vezuje za sigurnost i luksuz, sada pokušavaju da se evakuišu kopnom, vozeći se do Muskata u Omanu, na oko četiri sata vožnje, ili do Rijada, glavnog grada Saudijska Arabija, udaljenog više od 10 sati. Odatle se ukrcavaju na rijetke komercijalne letove ili na privatne čartere, čije su cijene eksplodirale otkako je počeo rat.
Ogromna potražnja za privatnim avionima
„Potražnja je ogromna i ne možemo obezbijediti dovoljno aviona da odgovorimo na sve zahtjeve“, kaže Altaj Kula, direktor francuske brokerske kuće za privatne avione JET-VIP.
Dok je inače let privatnim avionom sa do 16 putnika na relaciji Rijad–Porto u Portugalijai mogao koštati oko 100.000 evra, ovih dana je ta cijena udvostručena.
„Ovo povećanje cijena odražava manjak aviona, troškove njihovog prebaziranja, ali i procjene rizika koje rade operateri. Dakle, ovo nije špekulativno formiranje cijena“, dodaje on.
Cijene variraju u zavisnosti od mjesta polaska, tipa aviona i ograničenja na ruti, kaže Amir Naran, direktor kompanije Vimana Private Jets. Za letove iz zalivske regije prema Evropi cijene se trenutno kreću između 150.000 i 200.000 evra.
Evakuacija kopnom i duga čekanja
Kako bi stigli do aerodroma koji funkcionišu, poput onih u Rijadu i Muskatu, neki putnici angažuju privatne bezbjednosne kompanije koje organizuju prevoz u vozilima, od običnih putničkih automobila do autobusa.
Zbog velikog saobraćaja, čekanja na graničnim prelazima s Omanom mogu trajati i do četiri sata, dok se troškovi penju na više hiljada dolara, kaže Ijan Makkol, direktor operacija i planiranja u Alma Risku, britanskoj firmi specijalizovanoj za upravljanje rizicima i bezbjednosne usluge.
Procjenjuje da je njegova kompanija u posljednjim danima organizovala transfere za više od 200 ljudi te savjetovala još nekoliko desetina.
Pod pritiskom i aerodromi
Klijenti Vimane su poslovni ljudi, porodice i preduzetnici, kao i radnici na daljinu koji su do sada bili bazirani u regiji.
Eli Hana, direktor za Bliski istok u kompaniji Air Charter Service sa sjedištem u Dubaiju, navodi da većina letova iz regije sada polijeće iz Omana. Cijene su toliko visoke jer je malo čarter aviona dostupno – većina je ostala zarobljena na aerodromima koji su trenutno zatvoreni.
Među njihovim klijentima su i oni koji redovno lete privatnim avionima, ali i putnici koji inače lete komercijalno, a sada pokušavaju udružiti sredstva s drugim putnicima ili porodicama kako bi podijelili trošak.
„Svi su pod stresom. Iskreno, svi pokušavaju da izađu u susret koliko god mogu. Aerodrom u Muskatu je preopterećen letovima i svi su pod pritiskom“, kaže Hana.
Stručnjaci kompanije International SOS, koja pruža bezbjednosne i zdravstvene usluge, očekuju da će borbe i u narednim sedmicama uticati na saobraćajnu i energetsku infrastrukturu.
