Nedjelja, 21.decembar, je najkraći dan u godini sjeverno od ekvatora, kada solisticij označava početak astronomske zime. Suprotno je na južnoj hemisferi, gdje je ovo najduži dan u godini i gdje počinje ljeto.
Riječ “solsticij” potiče od latinskih riječi “sol”, što znači sunce, i “stitium”, što može značiti “pauza” ili “zaustavljanje”.
Solsticij označava kraj godišnjeg kretanja Sunca ka višim ili nižim tačkama na nebu.
Zimski solsticij je trenutak kada Sunce pravi najkraću i najnižu putanju.
Dobra vijest za ljubitelje astronomije jeste da tada Sunce ponovo počinje da se penje, a dani će se produžavati svakog dana sve do kraja juna, prenosi N1.
Ljudi već vijekovima obilježavaju solsticijume proslavama i spomenicima poput Stounhendža, koji je projektovan tako da se poklapa sa putanjama Sunca tokom solsticijuma. Ali šta se zapravo dešava na nebu?
Šta je solsticijum?
Dok Zemlja kruži oko Sunca, ona to čini pod nagibom, zbog čega Sunčeva toplota i svjetlost tokom većeg dijela godine ne padaju ravnomjerno na sjevernu i južnu polovinu planete.
Solsticij označavaju trenutke kada je nagib Zemlje ka Suncu ili od Sunca najveći. To znači da hemisfere dobijaju veoma različite količine sunčeve svjetlosti, a razlika između dana i noći je najveća.
Tokom zimskog solsticija na Sjevernoj hemisferi, gornja polovina Zemlje je najviše nagnuta od Sunca, što dovodi do najkraćeg dana i najduže noći u godini. Zimski solsticij može da padne između 20. i 23. decembra, a ove godine to je 21. decembar.
Suprotno se dešava tokom ljetnjeg solsticija na Sjevernoj hemisferi: gornja polovina Zemlje je nagnuta ka Suncu, što stvara najduži dan i najkraću noć u godini. Ovaj solsticij se dešava između 20. i 22. juna.
Šta je ekvinocij?
Tokom ekvinocija Zemljina osa i njena orbita se poravnavaju tako da obje hemisfere dobijaju jednaku količinu sunčeve svjetlosti.
Riječ “ekvinocij” potiče od dvije latinske riječi koje znače “jednako” i “noć”. To je zato što tokom ekvinocijuma dan i noć traju gotovo isto, iako, u zavisnosti od mjesta na planeti, jedna strana može imati nekoliko minuta više.
Jesenji ekvinocij na Sjevernoj hemisferi može da padne između 21. i 24. septembra, u zavisnosti od godine. Proljetna ravnodnevnica može da padne između 19. i 21. marta.
Koja je razlika između meteoroloških i astronomskih godišnjih doba?
To su jednostavno dva različita načina podjele godine.
Dok astronomska godišnja doba zavise od kretanja Zemlje oko Sunca, meteorološka godišnja doba se određuju prema vremenskim uslovima.
Meteorolozi dijele godinu na tromjesečne sezone na osnovu godišnjih temperaturnih ciklusa.
Po tom kalendaru, proljeće počinje 1. marta, ljeto 1. juna, jesen 1. septembra, a zima 1. decembra.
