Srpska pravoslavna crkva i vjernici danas slave Svetog velikomučenika Dimitrija, u narodu poznat kao Mitrovdan.
Današnji dan je u kalendaru obilježen crvenim slovom i predstavlja krsnu slavu brojnih srpskih porodica.
Ovaj slavni i čudotvorni svetitelj rodio se u Solunu. Izmoljen od Boga, Dimitrije je bio jedinac, zbog čega je bio s velikom pažnjom vaspitan. Njegov otac je bio vojvoda Solunski; pa kad mu je otac umro, car je postavio Dimitrija za vojvodu umjesto oca.
Car Maksimijan naročito mu je preporučio da istrebljuje hrišćane u Solunu. Ali, Dimitrije ne samo da nije poslušao cara nego, naprotiv, javno je ispovijedao i propovijedao Hrista Gospoda u Solunu. Kada je to čuo car, veoma se naljutio na Dimitrija, pa kada se vraćao iz rata protiv Sarmata, car Maksimijan je svratio u Solun naročito, da stvar ispita. Prizvao je car Dimitrija i ispitivao ga o vjeri. Dimitrije je javno pred carem priznao da je hrišćanin, i uz to još izobličio carevo idolopoklonstvo.
Razjareni car bacio je Dimitrija u tamnicu. Znajući šta ga čeka Dimitrije je uručio sve svoje imanje svom poslušniku Lupu, da razdjeli sirotinji, i otišao u tamnicu veseo, zbog predstojećeg stradanja za Hrista Gospoda. U tamnici mu se javio anđeo božji i rekao mu: „mir ti, stradalče Hristov, mužaj se i krepi se!“
Poslije nekoliko dana poslao je car vojnike u tamnicu da ubiju Dimitrija. Vojnici su zatekli svetitelja Božjeg u molitvi i izboli ga kopljem. Tijelo njegovo uzeli su hrišćani potajno i sahranili. Iz tijela Hristovog stradaoca poteklo je celebno miro, kojim su se mnogi bolesnici izliječili. Uskoro je nad moštima bila podignuta mala crkva.
Neki velmoža Ilirski Leontije bio je bolestan od neizlječive bolesti. On je prišao moštima Svetog Dimitrija s molitvom i bio potpuno iscjeljen. Iz blagodarnosti podigao je Leontije mnogo veću crkvu na mjesto stare. Svetitelj mu se javio u dva maha. Kada je car Justinijan hteo da prenese mošti svetiteljeve iz Soluna u Carigrad, iskočile su plamene iskre od groba i čuo se glas: „stanite, i ne dirajte!“. I tako su mošti Svetog Dimitrija ostale zauvijek u Solunu. Kao zaštitnik Soluna Sveti Dimitrije mnogo se puta javljao i mnogo puta spasao Solun od velike bijede. Čudesima njegovim broja nema.
Osim Srba i Grka, ovog svetitelja slave i Rusi. Smatraju ga pokroviteljem Sibira, koji je osvojen i Rusiji prisvojen 26. oktobra 1581. godine.
Svetom Dimitriju posvećeno je više od 120 hramova u Srbiji.
Krsna je slava brojnih porodica i ime nekih esnafa. U mnogim mjestima održavaju se zavjetine. Njegov lik nalazi se od 1388. godine na grbu Sremske Mitrovice gde se, takođe, veoma poštuje ovaj svetitelj.
Crkveni istoričari nisu saglasni oko toga da li život ovog svetitelja treba locirati u Solun ili Sremsku Mitrovicu, rimski Sirmijum, jer najstariji dokumenti koji su sačuvani potiču tek iz 8. vijeka.
Prema jednom tumačenju, mučenik je pogubljen u Sirmijumu, a ostaci preneti u Solun, nakon osvajanja Srema od varvara. Grci su već 413. podigli u Solunu baziliku u kojoj su se čuvale mošti Svetog Dimitrija. Grad je sačuvan, po predanju, od zemljotresa, bolesti, opsada. Sveti Sava Srpski, kako beleži Domentijan “dođe u solunski grad i pokloni se svetom velikom čudotvorcu Dimitriju i cjeliva njegovu časnu ruku”.
Ako pada snijeg na Mitrovdan kaže se da je Sveti Dimitrije došao na bijelom konju, ako je oblačno čeka nas topla zima. Ako je vedro, po narodnom vjerovanju, zima pred nama je oštra.
