Božićni post, jedan od četiri velika višednevna posta u Srpskoj pravoslavnoj crkvi, počinje u subotu, 28. novembra 2026. godine, i trajaće 40 dana, sve do Badnjeg dana, 6. januara 2027. godine.
Vjernici će se tokom ovog perioda pripremati za jedan od najvećih hrišćanskih praznika – Božić, koji se proslavlja 7. januara.
Ovaj post poznat je i kao Filipov post, jer počinje dan nakon praznika Svetog apostola Filipa, 27. novembra. Njegova svrha nije samo uzdržavanje od određene hrane, već i duhovna priprema za praznik Hristovog rođenja.
Šta se ne jede tokom Božićnog posta?
Tokom svih 40 dana posta ne jedu se:
- Meso i mesne prerađevine
- Mlijeko i mliječni proizvodi, uključujući sir, kajmak, jogurt i pavlaku
- Jaja i proizvodi koji ih sadrže
U zavisnosti od dana, dozvoljena je upotreba biljnog ulja, ribe i vina.
Kako se posti na vodi, a kako na ulju?
Post na vodi podrazumijeva pripremu hrane bez upotrebe ulja i drugih masnoća. Na jelovniku mogu biti pasulj, krompir, povrće, voće, žitarice i druga biljna hrana pripremljena bez ulja.
Post na ulju podrazumijeva da se u pripremi hrane može koristiti biljno ulje, pa su dozvoljena različita kuvana jela, salate i posna peciva.
Kada je dozvoljena riba, ona se može naći na trpezi, ali to ne znači da su dozvoljeni meso, mliječni proizvodi ili jaja.
Kada je dozvoljena riba?
Prema uobičajenom crkvenom pravilu, riba je dozvoljena subotom i nedjeljom, kao i na praznik Vavedenja Presvete Bogorodice, 4. decembra, čak i kada ovaj praznik pada u petak.
U posljednjoj sedmici posta pravila su stroža i riba se više ne jede.
Da li svi moraju da poste na isti način?
Crkva naglašava da post nije samo promjena načina ishrane, već podrazumijeva molitvu, uzdržavanje od loših misli i postupaka, praštanje, pomaganje drugima i činjenje dobrih djela.
Post se prilagođava zdravstvenom stanju, uzrastu i životnim okolnostima. Djeca, trudnice, bolesni i osobe koje imaju određene zdravstvene probleme ne bi trebalo samostalno da se opredjeljuju za strogi režim posta.
Za konkretan način posta i eventualno ublažavanje pravila vjernici treba da se posavjetuju sa svojim parohijskim sveštenikom.
Božićni post tako predstavlja vrijeme duhovnog mira, praštanja i pripreme za praznik koji okuplja porodice i podsjeća na značaj ljubavi, zajedništva i vjere.
Izvori: Pravoslavno.rs – pravila posta, preuzeta od SPC; Pravoslavni kalendar za 2026. godinu.
